Ongeveer een jaar geleden maakte het RIVM de resultaten bekend van een onderzoek naar PFAS in eieren van hobbykippen. Op vrijwel alle zestig onderzochte locaties werden verhoogde PFAS-waarden aangetroffen. Destijds werd al vermoed dat kippen die buiten scharrelen PFAS binnenkrijgen doordat ze regenwormen eten. Aanvullend onderzoek van het RIVM bevestigt nu dat deze wormconsumptie inderdaad een belangrijke rol speelt.
Regenwormen als bron
PFAS komt helaas in de bodem in heel Nederland voor. Regenwormen nemen deze stoffen op uit de grond, waarna ze via de kip uiteindelijk in het ei terecht kunnen komen. Andere mogelijke bronnen, zoals drinkwater, voer of andere bodemorganismen, kunnen niet volledig worden uitgesloten. Toch blijkt uit het onderzoek dat regenwormen de belangrijkste bron zijn. In tuinen of uitlopen met veel bodemleven is de kans groter dat kippen wormen eten.
Hoe PFAS in eieren van hobbykippen beperken
Voor hobbyhouders zijn de mogelijkheden om dit te beperken vrij beperkt. Een optie is om een overdekte kippenren te maken met een droge en harde bodem, bijvoorbeeld met wit zand, zodat kippen minder makkelijk wormen kunnen vinden. Een andere mogelijkheid is om kippen slechts een beperkte tijd buiten te laten scharrelen, bijvoorbeeld enkele uren voordat het donker wordt.
Heeft het testen van eieren zin?
Het laten analyseren van eieren heeft vooral nut wanneer er maatregelen worden genomen om het eten van wormen te verminderen. Zonder zulke maatregelen ligt het PFAS-gehalte vaak boven de gezondheidsnorm. Mensen krijgen namelijk al PFAS binnen via voedsel en drinkwater en zitten daarmee vaak al dicht bij de aanbevolen maximale inname. Eén enkel ei per week kan al een groot deel – ongeveer driekwart – van de wekelijkse toelaatbare hoeveelheid PFAS bevatten.
Eieren uit de supermarkt bevatten doorgaans veel lagere concentraties PFAS, omdat de kippen daar meestal niet buiten scharrelen. Een ei van een vrij rondlopende kip kan al snel tientallen keren meer PFAS bevatten dan een commercieel geproduceerd ei. Voor analyse van eieren zijn onder andere Normec en PFAStest.nu beschikbaar als testlaboratoria.
Biologische en uitloopeieren
Over PFAS in eieren van biologische kippen of kippen met uitloop is nog relatief weinig bekend. Door de vogelgriepmaatregelen van de afgelopen jaren zijn deze kippen vaak binnen gehouden, waardoor goed onderzoek moeilijk was. Supermarkteieren bevatten volgens controles van de NVWA gegarandeerd lage PFAS-waarden. Momenteel geldt er bovendien nog steeds een ophokplicht voor commercieel pluimvee. Het is mogelijk dat eieren van uitloopkippen minder PFAS bevatten dan die van hobbykippen, bijvoorbeeld doordat deze kippen meer eieren leggen (waardoor PFAS over meer eieren wordt verdeeld), doordat er minder wormen beschikbaar zijn per kip of omdat ze relatief minder tijd buiten doorbrengen.
Vragen en antwoorden
Voor meer informatie en veelgestelde vragen kunt u terecht op de website van het RIVM.
